સમાસ | Types of Samas in Gujarati Grammar

Here we provide Types of Samas in Gujarati Grammar | ગુજરાતી વ્યાકરણ માં સમાસ | Gujarati Vyakaran Samas Types in Gujarati. સમાસ પ્રકાર.

સમાસ એટલે શું? | Samas in Gujarati

સમાસ એટલે સમ +આસ

બે કે તેથી વધુ પદ સંયોજાઈ એક નવું પદ રચે તો તેને સમાસ કહે છે.

સમાસ ના કારણે લખાણ ને ટૂંકું અને સચોટ બનાવવામાં સરળતા રહે છે. સમાસ માં એક પદ સાથે બીજા પદ ને જોડાવાની પ્રક્રિયા ના આધારે તેના ત્રણ પ્રકાર પડે છે. જે નીચે મુજબ આપેલા છે.

સમાસ ના પ્રકાર | Types of Samas in Gujarati Grammar

સમાસ ના પ્રકાર એક પદ સાથે બીજા પદ ને જોડાવાની પ્રક્રિયા થી બને છે. તેના મુખ્ય ત્રણ પ્રકાર છે. જે નીચે મુજબ છે.

એક પદ પ્રધાન સમાસ

આ પ્રકાર ની સમાસ ની રચનાઓ માં એક પદ પ્રધાન પદ તરીકે હોય જે વાક્ય સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતું હોય જ્યારે અન્ય પદ(બીજું) પ્રથમ પદ ને આધીન હોય ત્યારે એક પદ પ્રધાન સમાસ બને છે. એક પદ પ્રધાન સમાસ ના ઉદાહરણ નીચે મુજબ છે.

  • તત્પુરુષ સમાસ
  • કર્મધારાય સમાસ
  • દ્વિગુ સમાસ
  • મધ્યમપદલોપી સમાસ

સર્વપદ પ્રધાન સમાસ

આ પ્રકાર ના સમાસ માં જોડાયેલા તમામ પદ નું સમાન મહત્વ હોય ત્યારે સર્વપદ પ્રધાન સમાસ ની રચના બને છે. દ્વંદ્વ સમાસ એ આ પ્રકાર નો સમાસ છે.

અન્ય પદ પ્રધાન સમાસ

બંને પદ માથી કોઈ પણ પદનું વાક્ય સાથે સીધું મહત્વ ના હોય પરંતુ ત્રીજો જ અર્થ નીકળતો હોય ત્યારે અન્ય પદ પ્રધાન સમાસ બને છે.

  • ઉપપદ સમાસ
  • બહુવ્રીહિ સમાસ

આમ, આ ત્રણ પ્રકાર ના સમાસ ગુજરાતી વ્યાકરણ માં છે. આ ત્રણ પ્રકાર ના આધારે પેટા પ્રકાર ના કુલ આઠ સમાસ ખુબજ મહત્વના છે.

Samas in Gujarati | સમાસ વિગતવાર

અહી અમે તમામ સમાસની વ્યાખ્યા આને ઉદાહરણ સાથે સમજૂતી આપી છે.

દ્વંદ્વ સમાસ | Dvandva samas in Gujarati

દ્વંદ્વ સમાસ એટલે સમાસ ના પદ વિગ્રહ “અને”, “કે”, “ને”, “અથવા” જેવા પદથી થાય ત્યારે દ્વંદ્વ સમાસ બને છે. અહી નીચે તેના કેટલાક ઉદાહરણ આપ્યા છે જે દ્વંદ્વ સમાસ ના છે.

રાતદિવસ ચારપાંચ રૂપરંગ દશબાર
આબોહવા તનમનધન ખેતરપાદર પાનબાન
નફોતોટો મનકર્મવચન હવાપાણી સુખદુ:ખ
ચા-પાણી શાકભાજી લાભાલાભ ગંગાજમના
હાથ પગ દવાદારૂ જયપરાજય અહર્નિશ

Leave a Comment